Politics

د ننګرهار د اطلاعاتو او کلتور ریاست راپور ورکړی چې د پاکستان په هوايي بریدونو کې د دغه ولایت د بهسودو ولسوالۍ په ګډون ۱۷ کسان، چې ۱۱ یې ماشومان دي، وژل شوي…

اقتصادي تحلیل: د افغانستان اقتصادي وضعیت او راتلونکی

اقتصادي تحلیل: د افغانستان اقتصادي وضعیت او راتلونکی

Create:
Author: hamza
Body

د افغانستان اقتصاد اوس هم له یو شمېر مهمو ننګونو سره مخ دی، چې په کې د کار محدود فرصتونه، د کورنیو ټیټ عاید، کمزوری تولیدي ظرفیت، پر وارداتو تکیه او نړیوالو مالي سرچینو ته محدود لاسرسی شامل دي. له بلې خوا، په ځینو برخو، په ځانګړي ډول کرنه، سوداګرۍ، کوچنیو کاروبارونو او خدماتو کې اقتصادي فعالیتونه دوام لري. له همدې امله، د افغانستان اقتصادي راتلونکی تر ډېره د کورنیو اصلاحاتو او سیمه‌ییزو او نړیوالو شرایطو پورې تړلی دی.

د اقتصادي وضعیت له مهمو ننګونو څخه یوه د کار او عاید د فرصتونو رامنځته کول دي. د خلکو یوه لویه برخه پر کوچنیو کاروبارونو، کرنې، غیررسمي کارونو او ورځني مزدورۍ متکي ده. د پانګونې محدودیت او کمزوری صنعتي ظرفیت د ثابتو او لوړ عاید لرونکو دندو رامنځته کول ستونزمن کړي دي. د تولیدي سکتورونو پراختیا او د کوچنیو او منځنیو کاروبارونو ملاتړ کولی شي د کار فرصتونه او د کورنیو عایدونه زیات کړي.

کرنه د افغانستان د اقتصاد یوه مهمه برخه ده. دغه سکتور د هېواد د ډېرو خلکو د معیشت سرچینه ده او د کورنیو خوراکي اړتیاوو په برابرولو کې مهم رول لري. خو د وچکالۍ، د اوبو کمښت، د زیربناوو کمزورتیا، عصري ټکنالوژۍ ته محدود لاسرسی او بازارونو ته د لاسرسي ستونزې د کرنې پر تولید اغېز کوي. د اوبو لګولو په سیستمونو، کرنیزو زیربناوو، د محصولاتو په ساتنه او پروسس او بازارونو ته د لاسرسي په برخه کې پانګونه کولی شي د کرنیزو تولیداتو اقتصادي ارزښت لوړ کړي.

سوداګري هم د هېواد په اقتصاد کې مهم رول لري. د افغانستان وچې جغرافیایي موقعیت د ترانسپورټي لګښتونو او سیمه‌ییزو سوداګریزو اړیکو اهمیت زیاتوي. د سړکونو، سرحدي تاسیساتو، ګمرکي سیستمونو او سیمه‌ییزو سوداګریزو اړیکو ښه والی کولی شي د راکړې ورکړې لګښتونه کم کړي او افغان تولیدوونکو ته پراخو بازارونو ته د لاسرسي زمینه برابره کړي. د کورني تولید پراختیا هم کولی شي پر وارداتي توکو د هېواد زیاته تکیه راکمه کړي.

مالي سکتور هم له خپلو ستونزو سره مخ دی. رسمي بانکي خدمتونو او نړیوالو مالي لارو ته محدود لاسرسی کولی شي خصوصي پانګونه او د کاروبارونو پراختیا محدوده کړي. مالي ثبات، مناسب بانکي خدمات او قانوني مالي لارو ته ښه لاسرسی د اقتصادي فعالیتونو د ملاتړ لپاره مهم دي.

اقتصادي پرمختګ د بشري پانګې له پیاوړتیا پرته هم ستونزمن دی. زده‌کړه، مسلکي روزنه، روغتیايي خدمات او د مسلکي مهارتونو لوړول کولی شي د کار د ځواک تولیدي وړتیا زیاته او ځوانانو ته نوي فرصتونه رامنځته کړي. له همدې امله، په بشري پانګه کې پانګونه یوازې ټولنیز لګښت نه، بلکې اوږدمهاله اقتصادي پانګونه هم ده.

په ټوله کې، د افغانستان اقتصادي راتلونکی د کورني تولید پیاوړتیا، د کار فرصتونو زیاتوالي، د زیربناوو ښه والي، د خصوصي سکتور ملاتړ، د کرنې پراختیا، د سیمه‌ییزې سوداګرۍ پراخوالي او مالي خدمتونو ته د لاسرسي له ښه کېدو سره تړاو لري. دوامدار اقتصادي پرمختګ داسې سیاستونو ته اړتیا لري چې تولیدي پانګونه وهڅوي او کورنیو او کاروبارونو ته په اقتصادي فعالیتونو کې د اغېزمن ګډون زمینه برابره کړي. د هېواد اقتصادي راتلونکی تر ډېره د دې وړتیا پورې تړلی دی چې شته سرچینې او بشري ظرفیت په دوامدارو تولیدي فعالیتونو بدل کړي.

Category